Gündem

GÜÇLENEN VE BÜYÜYEN İKİ EKONOMİ: TÜRKİYE VE RUSYAGÜÇLENEN VE BÜYÜYEN İKİ EKONOMİ: TÜRKİYE VE RUSYA16.04.2014
Türkiye ve Rusya jeopolitik konumlarıyla dünya ekonomisi ve uluslararası ticaret açısından son derece önemli bir yere sahip iki ülke. Bulundukları  coğrafyanın tartışmasız iki büyük  ve güçlü ülkesi olan Türkiye ve Rusya, bu özel konumlarından dolayı birbirleriyle gerek ekonomik gerekse siyasi ilişkilerini geliştirmek için yoğun çaba harcamakta ve ticari anlamda birbirlerini tamamlayacak adımlar da giderek hız kazanmaktadır.

Rusya, Türkiye'nin en büyük ticari ve ekonomik ortağı, Türkiye ise Rusya'nın beşinci büyük dış ticaret ortağıdır. 2013 yılı rakamlarına göre iki ülke arasındaki ticaret hacmi 33 milyar doları bulmuştur.  Son yıllarda Türkiye ile Rusya arasında hızlanan,  ticari ve ekonomik işbirliği süreciyle birlikte bu rakamın 2015 yılında 100 milyar dolara çıkarılması hedeflenmektedir.

Bugüne kadar hükümetler düzeyinde başlayan işbirliği sürecine, Türk ve Rus iş dünyasının temsilcilerinin de katılmasıyla karşılıklı yatırımların teşvik edilmesinden,  yeni  yatırım alanları yaratılmasına kadar stratejik öneme sahip pek çok konuda önemli adımlar atılmıştır.

Çok yönlü bir ekonomik işbirliği ortamına sahip Türkiye ve Rusya arasında, enerji en kilit alanlardan birisi olarak karşımıza çıkmaktadır.  İki ülke arasında önem kazanan diğer sektörler ise inşaat, turizm ve taşımacılıktır.

Şimdilerde yakıt ve enerji, metalurji, nükleer enerji, bankacılık, mobil iletişim ve internet teknolojileri gibi alanlarda artan Rus yatırımlarına karşılık Türk yatırımların tekstil, gıda, kimya ürünleri, ağaç işleme, elektrik ve teknik sanayi, inşaat malzemeleri, araba ve yedek parçaları üretimi, hizmetler sektörü, ticaret, turizm, bankacılık sektörünün aktif olarak Rusya'ya yönelmiştir.

Yatırım miktarlarına baktığımızda da rakamlar bu hacmin giderek arttığını göstermektedir.2013 yılının Ocak-Eylül döneminde Rus ekonomisine yapılan Türk yatırım hacminin 413,3 milyon doları, aynı dönem içinde Türk ekonomisine yapılan Rus yatırım hacminin ise 845,8 milyon doları bulmuştur.

Rusya ve BDT ülkelerinin artan tüketim ihtiyacı ve hizmet kıtlığı, Türkiye'nin bu bölgeye olan ilgisini artırmakta diğer yandan Avrupa'nın giderek artan enerji ihtiyacı ise konumu itibariyle Türkiye'yi, Avrupa ve Rusya arasında stratejik öneme sahip bir ülke konumuna getirmektedir.

Aynı zamanda büyüyen ekonomisi ile Türkiye, Rusya için potansiyel bir ihracat pazarı olarak önem kazanmakta, Türkiye'nin artan doğalgaz ihtiyacı, iki ülkeyi siyasi ve ekonomik açıdan birbirine daha da yakınlaştırmaktadır. Bu anlamda Türkiye, Rusya ile özellikle de enerji alanında büyük projelere imza atmıştır.

Türkiye-Rusya ilişkilerine bu bağlamda ciddi bir büyüme potansiyeli söz konusudur. Enerji, boru hatları ve boğazlar aracılığıyla deniz taşımacılığı ise gelecekte iki ülke arasındaki ilişkilerinin en belirleyici unsurları olacaktır.

Gelişen Türkiye -Rusya ticari ilişkileri açısından taşımacılık diğer sektörlerden farklı bir anlam ifade etmektedir. Şöyle ki,  Türk taşımacılık şirketleri Rusya'da ayrıcalıklı bir ağırlığa sahiptir. Türk taşımacılık ve lojistik sektörünün bu ağırlığı,  her ne kadar iki ülke ticari ilişkileri açısından önem taşısa da,  zaman zaman birtakım sıkıntıları da beraberinde getirmekte ve iki ülke aleyhine sonuçlar doğurmaktadır.

Özellikle son zamanlarda Rusya'nın uluslararası TIR sisteminden çıkacağına yönelik gelişmeler, Türk taşımacılarına uyguladığı kotalar ve ek teminat talebi, hem Türk lojistik şirketlerini hem de ihracatçısını zorlamaktadır.

Kimi zaman Türkiye ve Rusya arasındaki taşımaları durma noktasına getiren bu gelişmelere, kalıcı çözümler üretmek ise her iki ülkenin ortak menfaatleri açısından önem taşımakta ve başta siyasi otoriteler olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlar ile sektör temsilcilerine bu konuda önemli görevler düşmektedir.

Buna rağmen taşımacılık alanında Türkiye ile Rusya'yı gelecekte aynı hedef noktasında birleştirecek önemli projeler de peş peşe hayata geçmektedir. Geçtiğimiz Şubat  ayında, Rusya'dan Orta Asya ve Ortadoğu'ya kombine yük taşımacılığının Türkiye  üzerinden yapılmasını sağlayan Samsun - Kavkaz Tren Feri Hattı faaliyete geçirilmiştir.

Bu proje aynı zamanda Balkanlardan Anadolu, Orta Asya ve Uzakdoğu'ya giden ana ulaşım koridorlarını da kullanabilecek önemli bir hattı olan TRACECA'yı da kapsamaktadır. TRACECA, Türkiye üzerinden Ortadoğu’ya, Rusya üzerinden ülkenin iç kısımlarına batısı ve doğusuna da mevcut demiryolu hattına entegre olabilecek şekilde geliştirilmiş, gelecek yıllarda Türk taşımacılığını sorunsuz bir şekilde karşılayacak çok önemli bir proje olarak dikkat çekmektedir. Türkiye-Rusya Tren Feri Hattı, kombine taşımacılık modeli açısından olduğu kadar, Kuzey-Güney Ulaşım Koridoru oluşturması açısından da bir ilk olma özelliğine sahip bir projedir. Türkiye ile Rusya arasında bir kombine taşımacılık sistemi oluşturarak, taşıma maliyetlerinin azaltılmasını ve taşıma sürelerinin kısaltılmasını sağlayacak olan tren feri hattında ilk aşamada  yıllık 200 bin ton taşıma hedeflenmektedir.

Bu saydıklarımız bugün ve bundan sonra gerek kara yolu, deniz yolu, demir yolu, hava yolu,  depolama ve lojistik merkezleriyle taşımacılık sektörleri arasında  gerekse diğer sektörlere yapılacak yatırım ve işbirliği anlaşmaları ile Türkiye-Rusya arasında sıkı bağların kurulmasının temellerini atacaktır.

Türk ve Rus taşımacılık ve lojistik sektörünün kabiliyet ve avantajlarını değerlendirerek, ortak bir paydada buluşturacak hamleler adına 19. kez düzenlenen TRANSRUSSIA Fuarı'nın önemli bir fırsat yaratacağına inanmaktayız. Bu kapsamda düzenlenen kongre, zirve ve fuarların ülkeler ve sektörlerine olan katkılarını da dikkate alarak Rusya, BDT ve Baltık ülkelerini bir araya getirecek TRANSRUSSIA Fuarı, katılımcı ve ziyaretçilerini Derneğimiz UTİKAD'ın (Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği),13-18 Ekim 2014 tarihleri arasında İstanbul'da düzenleyeceği FIATA İstanbul 2014 Dünya Kongresi'ne davet etmek isterim. 125 ülkeden 1000'in üzerinde katılımcı ile gerçekleştireceğimiz kongre, Rus meslektaşlarımızın katılımı sayesinde ülkelerimiz ve sektörlerimize önemli fırsatlar ve kazanımlar sağlayacaktır.

TURGUT ERKESKİN / UTA KÖŞE YAZISI
Ataköy 7-8-9-10. Kısım Mah. Çobançeşme, E-5 Güney Yanyol Cd.
NEF22 Ataköy, B-Blok, Kat:7, D:142
Bakırköy 34156 İstanbul
+90 530 960 84 24
+90 212 663 62 72